ads
ads
ads
ads

عملیات حرارتی فولادهای ماریجینگ- فولادهای آستنیتی

۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۷(868 روز پیش) 116 بازدید


فولادهای ماریجنینگ فولادهای پر آلیاژ-کم کربن-آهن و نیکل با ساختار مارتنزیتی هستند که دارای ترکیبی عالی از استحکام و تافنسی به مراتب بالاتر از فولادهای پر کربن کوینچ شده می باشند. این فولادها دو کاربرد بحرانی و متمایز فولادهای کربن آبداده که استحکام بالا و تافنس و انعطاف پذیری خوب مورد نیاز است را دارا میباشد . فولادهای کربنی آبداده استحکامشان را از مکانیسمهای تغییر فاز و سخت گردانی بدست می آورند. 

(مثل شکل گیری مارتنزیت و بینیت) و این استحکام پس از رسوب گیری کاربیدها در طول مدت تمپر کردن بدست می آید. در مقایسه فولادهای ماریجنینگ استحکامشان را از شکل گیری یک فولاد مارتنزیتی کم کربن انعطاف پذیر و سخت آهن و نیکل به دست می آورند که می توانند بوسیله رسوب گیری ترکیبات بین فلزی در طول مدت پیرسختی استحکام بیشتری داشته باشند. دوره ماریجینگ بر اساس پیرسختی ساختار مارتنزیتی وضع شده است.

اشاره شد که استحکام و تافنس خوب فولادهای ماریجنینگ به وسیله پیر سختی یک ساختار مارتنزیتی کم کربن بسیار انعطاف پذیر با استحکام نسبتا خوب بدست میآید. در حین پیرسازی ساختار مارتنزیتی هدف توزیع یکنواخت رسوبات بین فلزی است که باعث تقویت بافت مارتنزیتی می شود. یکی دیگر از هدفهای اصلی در مدت پیر سازی فولادهای ماریجنینگ ، کم کردن یا حذف کردن برگشت فاز نیمه پایدار مارتنزیت به آستنیت و فریت است.

 

فولادهای ماریجنینگ- فولادهای آستنیتی-ساختار مارتنزیتی

 

شکل گیری مارتنزیت

مارتنزیت فولادهای ماریجینگ معمولا مکعب مرکز دار (bcc ) کم کربن است که این مارتنزیت شامل چگالی بالای نابجایی می باشد اما نه به صورت دوقلویی. در حین سرد شدن بعد از تابکاری انحلالی، آستنینت fcc به وسیله بازگشت برشی کم نفوذ به ساختارهای متعادل تجزیه و به ساختار bcc تبدیل می شود. این تبدیل آستنیت به مارتنزیت ناپایدار اتفاق نمی افتد تا دمای شروع مارتنزیت (Ms) به دست آید و دمای شروع مارتنزیت باید به اندازه کافی بالا باشد بنابراین یک تبدیل کامل به مارتنزیت قبل از خنک شدن فولاد تا دمای اتاق اتفاق می افتد. در بیشتر انواع فولادهای ماریجینگ، دمای شروع مارتنزیت حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد است و در دمای اتاق به طور کامل مارتنزیت هستند. ساختار مارتنزیت به دست آمده در فولاد ماریجینگ نسبتا سخت و فوق العاده انعطاف پذیر می باشد.

 

عناصر آلیاژی دمای شروع مارتنزیت را بطور قابل ملاحظه ای تغییر می دهد اما تغییر مشخصه این استحاله به مقدار زیادی بستگی به سرعت سرد شدن دارد. اغلب عناصرآلیاژی اضافه شده در فولادهای ماریجینگ (به استثناء کبالت) درجه حرارت شروع مارتنزیت را کاهش می دهند. یکی از دو نوع ممکن مارتنزیت که در سیستم آلیاژی آهن- نیکل ممکن است شکل بگیرد بستگی به مقدار نیکل در ماده مورد بررسی دارد. در فولادهای شامل ۲۵ درصد نیکل، مارتنزیت لایه ای و بالای ۲۵ درصد مارتنزیت دو قلویی داریم. مطالعه بر روی آلیاژهای ماریجنیگ آهن-۷  درصد کبالت، ۵ درصد مولیبدن و ۰.۴ درصد تیتانیم و شامل مقادیر متفاوت نیکل نشان می دهد که یک ساختار مارتنزیتی لایه ای با مقادیر نیکل بیش از ۲۳ درصد بدست می آید. اگر چه مقادیر نیکل بیش از ۲۳ درصد شکل گیری مارتنزیت دو قلویی را نتیجه داده است. معمولا یک ساختار مارتنزیتی لایه ای در فولادهای ماریجنینگ ترجیح داده می شود، زیرا در مدت پیر سازی این ساختار سخت تر از یک ساختار مارتنزیتی دو قلویی است.

 

عملیات حرارتی فولادهای ماریجنینگ

تابکاری انحلالی

مراحل تابکاری انحلالی شامل حرارت دادن آلیاژ به اندازه کافی، بالای درجه حرارت پایان آستنیت و نگهداری به اندازه کافی تا جاگیری عناصر آلیاژی در محلول جامد و سپس سرد کردن آن تا دما اتاق است. متداول ترین سیکل عملیات حرارتی برای فولادهای برای فولادهای ماریجنینگ ۱۸ درصد نیکل ۲۰۰، ۲۵۰ و ۳۰۰ حرارت دادن آلیاژها تا دمای ۸۱۵ درجه سانتیگراد به مدت یک ساعت و سپس سرد کردن آن به وسیله هوا است. فولادهای ماریجنینگ تولیدی برای کاربردهای فورجینگ معمولا در حالت آنیل نشده خریداری می شود، زیرا حرارت دادن، سیکل تابکاری حرارتی قبلی را خنثی می کند. استفاده از خلاء، کنترل گردش هوای اتمسفر، حمام نمک خنثی یا کوره های سیال تخت برای حداقل کردن صدمات سطحی ممکن است در این موارد مورد نیاز باشد.

اثر زمان و درجه حرارت تابکاری بر خواص پیرسازی: اطلاعات نشان می دهد که بیشترین استحکام در دمای تابکاری انحلالی ۸۰۰ تا ۸۱۵ درجه به وجود می آید. استحکام و انعطاف پذیری پایین تر با درجه حرارت تابکاری، از ۷۶۰ تا ۸۰۰ درجه سانتیگراد، ناشی از انحلال عناصر سخت کننده است و کاهش استحکام مربوط به درجه حرارت تابکاری انحلالی بالای ۸۱۵ درجه ناشی از درشتی ساختار دانه ها می باشد. سرعت سرد شدن بعد از تابکاری انحلالی از اهمیت کمتری برخورداراست، چون اثر کمتری بر خواص ریز ساختاری و مکانیکی دارد.

اصلاح دانه ها به وسیله سیکل حرارتی: سیکل حرارتی فولادهای ماریجنینگ ، بین درجه حرارت پایان مارتنزیت و دمای بسیار بالاتر از دمای تابکاری انحلال می تواند برای اصلاح ساختار دانه هایی که درشت هستند استفاده شود. این عمل یعنی استحاله برشی کم نفوذ مارتنزیت به آستنیت و از آستنیت به مارتنزیت، نیروی محرکه برای تبلور مجدد در حین سیکلهای حرارتی تامین می کند.

 

کاربران گرامی برای در یافت کامل فایل « عملیات حرارتی فولادهای ماریجنینگ – فولادهای آستنیتی » به بخش دانلود سایت مهندس ایران در ادامه مراجعه نمایید…

 

ads
  • مطالب مرتبط

  • نظرات

  • برچسب ها

دیدگاه خود را بنویسید

دیدگاهتان را بنویسید

background